NƯỚC RỬA TAY KHÔ DIỆT KHUẨN LÀ GÌ [TOÀN BỘ THÔNG TIN] – Zakka Naturals

Zakka Naturals đã có mặt trên Shopee và Tiki Chi tiết chương trình

NƯỚC RỬA TAY KHÔ DIỆT KHUẨN LÀ GÌ [TOÀN BỘ THÔNG TIN]

Nước RỬA TAY KHÔ DIỆT KHUẨN LÀ GÌ?

Nước rửa tay khô diệt khuẩn/kháng khuẩn là thứ không thể thiếu trong cuộc sống hiện đại, dùng để diệt nhanh vi khuẩn, giúp hạn chế được nhiều bệnh dịch.

Trong mùa dịch Corona (Covid-19) bắt nguồn từ Vũ Hán (Trung Quốc), nước rửa tay khô diệt khuẩn lại càng trở nên quan trọng và khan hiếm hơn bao giờ hết. Tuy nhiên, hiện nay trên thị trường có rất nhiều sản phẩm dung dịch rửa tay diệt khuẩn với chất lượng khác nhau, gây khó khăn, thậm chí nguy hiểm khi sử dụng.


TẠI SAO CẦN TÌM HIỂU VỀ NƯỚC/DUNG DỊCH RỬA TAY KHÔ?

Một số sản phẩm được sản xuất không đạt chuẩn, không an toàn, có khả năng diệt khuẩn kém. Đây là nguy cơ lớn khiến bạn dễ bị mắc bệnh do đã quá tin tưởng vào sản phẩm không đạt chất lượng.

Trên mạng xã hội còn chia sẻ nhiều công thức tự làm nước rủa tay diệt khuẩn tự phát, không đạt tiêu chuẩn diệt khuẩn y tế. Điều này rất nguy hiểm nếu bạn tự làm theo, vừa tốn tiền vừa khiến cơ thể dễ mắc bệnh.

Bài viết này sẽ giúp các bạn trang bị các kiến thức chuẩn y khoa để phân biệt cũng như chọn lựa sản phẩm nước hoặc gel rửa tay khô phù hợp và an toàn cho bản thân và gia đình. Nếu bạn muốn tự làm tại nhà, bài viết này cũng giúp bạn hiểu được tiêu chuẩn của 1 sản phẩm nước rửa tay diệt khuẩn chuẩn y khoa là như thế nào, và một số công thức tự làm nước rửa tay diệt khuẩn thiên nhiên AN TOÀNMIỄN PHÍ.

 

DUNG DỊCH SÁT KHUẨN TAY NHANH TIẾNG ANH LÀ GÌ?

Tiếng Anh gọi sản phẩm này là: hand sanitizer, trong đó gel gọi là hand sanitizer gel còn chai xịt phun sương là sanitizer spray.

Dung dịch sát khuẩn tay nhanh còn gọi là nước/gel rửa tay diệt khuẩn, kháng khuẩn. Người ta sử dụng nó để tiêu diệt vi khuẩn, virus gây bệnh khi không thể sử dụng xà phòng và nước để rửa tay.

Có loại chứa cồn và loại chỉ chứa các chất diệt khuẩn.

 

"an alcohol-containing preparation (liquid, gel or foam) designed for application to the hands to inactivate microorganisms and/or temporarily suppress their growth. Such preparations may contain one or more types of alcohol, other active ingredients with excipients, and humectants." (WHO)

Theo Tổ Chức Y Tế Thế Giới (WHO), nước rửa tay diệt khuẩn là một loại dung dịch (có thể là nước, gel hoặc bọt) chứa cồn, được tạo ra để sử dụng lên tay nhằm bất hoạt các loại vi khuẩn hoặc kiềm chế sự tăng trưởng của chúng.

Sản phẩm này có thể chứa 1 hoặc nhiều loại cồn, hoặc những hoạt chất khác nhau và các tá dược và chất dưỡng ẩm.


CỒN TỰ NHIÊN - CỒN THỰC PHẨM LÀ GÌ?

Cồn là nguyên liệu chính trong sản phẩm nước rửa tay diệt khuẩn dạng cồn.

Cồn có nguồn gốc từ dầu mỏ và từ thực vật. Cồn thực phẩm được sản xuất bằng cách lên men tự nhiên trái cây, ngũ cốc và rau củ.

Trái với lo ngại của bạn, hiện nay rất khó tìm thấy cồn có nguồn gốc từ dầu mỏ (petrolatum). Đó là do chi phí sản xuất cồn từ thực vật đã rẻ và hiệu quả hơn nhiều so với sản xuất từ dầu mỏ.

Chỉ 5% lượng cồn trên thế giới thật sự có nguồn gốc từ dầu mỏ (số liệu năm 2003)

Nguồn: Wikipedia

Cồn có nhiều loại như: isopropanol, ethanol, n-propanol, methanol hoặc là kết hợp của nhiều loại với nhau. Ethanol có hiệu quả diệt khuẩn tốt nhất, và hiệu quả kém nhất là propanol.

Hãy tránh sử dụng sản phẩm có chứa methanol. Methanol rất độc và có thể gây nguy hiểm chết người dù với liều lượng rất nhỏ.


Dung dịch sát khuẩn nhanh tiêu diệt vi khuẩn như thế nào?

Nó tiêu diệt vi khuẩn bằng cách phá hủy thành proteins, sau đó xóa sổ nhân của vi khuẩn. Hiệu quả diệt khuẩn diễn ra nhanh chóng và khá triệt để, với gần 99.99%.

Cồn là chất diệt khuẩn đã quá nổi tiếng và được sử dụng từ năm 1888.

Dung dịch diệt khuẩn hiệu quả nhất nếu chứa từ 60% - 95% cồn. Nếu thấp hơn, cồn sẽ không đủ để phá tan màng protein bảo vệ của vi khuẩn. Nếu cao hơn 95%, có khả năng là lớp màng protein sẽ bị đông lại quá nhanh, dẫn tới tạo thành lớp lá chắn cứng cáp hơn, ngăn chặn cồn xâm nhập vào nhân của vi khuẩn.


Nồng độ cồn bao nhiêu là hiệu quả nhất?

Trong hơn 10 năm (từ 2002 đến 2012), nhiều nhà khoa học đã nghiên cứu vấn đề này. Bạn có thể xem bảng tổng kết sau:

 

Bảng nghiên cứu hiệu quả diệt khuẩn dựa trên nồng độ cồn theo tiêu chuẩn Châu Âu

Nồng độ cồn

Kiểm tra theo chuẩn Châu Âu EN 1500 (sử dụng 3ml trong 30s)

Dưới 70%

Không hiệu quả theo tiêu chuẩn Châu ÂU EN 1500

Từ 70-80%

Đạt hiệu quả. Tuy nhiên nên gần 80% sẽ tốt hơn.

Trên 80%

Đạt hiệu quả cực cao, tuy gây khô da hơn. Nồng độ này dành cho những người muốn tuyệt đối an toàn.

 

Nên chọn dạng Nước hay Gel Rửa Tay Khô?

Tùy vào nhu cầu và mục đích sử dụng mà bạn nên lựa chọn loại sản phẩm cồn diệt khuẩn phù hợp.

Để tiêu diệt vi khuẩn trên tay thì tốt nhất bạn nên sử dụng dạng gel. Lý do là gel sẽ giúp phân tán cồn trên tay tốt hơn, dễ dàng xoa tay và tiêu diệt vi khuẩn ở những kẽ tay hơn. Các thành phần tạo gel thông thường là các loại Polymer, Crosspolymer, Xanthan Gum.
Mỗi loại sẽ cho ra cảm giác dính, nhớt hoặc khô ráo khác nhau.

Bạn cũng có thể dùng dạng nước lỏng, không chứa các chất tạo đặc trên. Tuy nhiên chúng không hiệu quả bằng dạng gel vì cồn bốc hơi và khô đi quá nhanh, không đủ thời gian tiêu diệt vi khuẩn ở kẽ ngón tay.

Nên dùng dạng xịt phun sương khi vệ sinh bề mặt sản phẩm và vật dụng

Nên dùng dạng xịt phun sương khi vệ sinh bề mặt sản phẩm và vật dụng


Tuy nhiên đối với việc vệ sinh, diệt khuẩn trên bề mặt sản phẩm như điện thoại, mặt bàn, tay nắm cửa, bàn phím máy tính, muỗng, đũa... thì lựa chọn tốt nhất là dạng xịt phun sương. Dạng này giúp cho bạn không phải chạm tay vào đồ vật, tránh lây nhiêm chéo. Đồng thời cồn cũng bốc hơi nhanh hơn, tránh làm hư hao thiết bị điện tử.


CHỌN NƯỚC RỬA TAY KHÔ DIỆT KHUẨN NÀO KHÔNG KHÔ DA?

Do chứa rất nhiều cồn nên các sản phẩm này thường gây khô da, bong tróc da. Thậm chí một số trường hợp hiếm có thể bị lột da, ngứa đỏ da.

Để giảm và tránh tình trạng khô da, viêm da do sử dụng liên tục nước rửa tay khô chứa cồn, bạn nên chọn các sản phẩm chứa những thành phần thiên nhiên. Chúng có tác dụng làm dịu da và làm ẩm da. Hiệu quả nhất là các chất sau:

  •  Chiết xuất lô hội (Aloe Vera Extract): có khả năng dưỡng ẩm và làm dịu da, tránh tình trạng bị ngứa và kích ứng.

  •  Glycerin: chất cấp ẩm nổi tiếng được dùng nhiều trong mỹ phẩm, giúp giữ nước cho da.

  •  Vitamin B5 (Panthenol): Vitamin B5 giúp tăng khả năng hồi phục màng bảo vệ của da, dưỡng ẩm cho da và làm dịu da.

  •  Chiết xuất hoa Cúc Xu Xi (Chamomile Extract): làm dịu da, giảm ngứa và kích ứng khi sử dụng nhiều cồn.

infographic Cách lây nhiễm của Virus Corona
Virus Corona - Cách lây và cách ngừa


Dung dịch cồn sát khuẩn có diệt được virus Corona/Covid-9 không?

Theo Trung Tâm Quản Lý và Phòng Ngừa Dịch Bệnh Mỹ (CDC), cồn rất tuyệt vời trong thí nghiệm ống nghiệm (Vitro) về khả năng tiêu diệt các loại vi khuẩn và một số virus. Thí nghiệm đã được chứng minh trên vi khuẩn gram dương và âm, các mầm bệnh kháng thuốc, trên virus HIV, viêm gan B, C và virus cúm Influenza.

Để ngăn ngừa các dịch cúm mùa, H1N1, URI và các bệnh gây ra bởi virus và vi khuẩn khác, nước rửa tay khô đã và đang cho thấy sự hiệu quả cực kỳ tin cậy. Đặc biệt là đối với virus Rhinovirus (nguyên nhân gây cảm lạnh), nước rửa tay diệt khuẩn cho thấy sự hiệu quả hơn hẳn việc rửa tay bằng nước và xà phòng.

Năm 2017, tạp chí Bệnh Truyền Nhiễm (Journal of Infectious Diseases) đã đăng bài nghiên cứu khả năng tiêu diệt virus của nước rửa tay khô với các mầm bệnh mới như virus Ebola, Zika, chủng Corona như SARS-CoV và kể cả chủng Corona Đông Á như MERS-CoV.

Các nhà khoa học kết luận rằng chúng và nhiều loại virus tương tự khác có thể bị tiêu diệt triệt để bởi nước rửa tay diệt khuẩn theo công thức I (chứa ethanol) và II (chứa isopropanol) của WHO. Nghiên cứu này đã được ứng dụng trong hệ thống y tế và các tình huống bùng dịch.

Do Covid-19 còn mới nên chưa có nghiên cứu chính thức, tuy nhiên việc cồn có khả năng tiêu diệt dòng virus cúm khác khiến các nhà khoa học tin rằng nó cũng có thể có tác dụng với virus Corona/Covid-19. Xem thêm tài liệu ở đây [1]


Nước rửa tay khô sát khuẩn có sạch không?

Nước rửa tay khô chỉ có tác dụng tiêu diệt virus và vi khuẩn chứ không rửa sạch bụi bẩn.

Nó không thể tiêu diệt được tất cả các loại. Vẫn có 1 số loại virus, vi khuẩn mà cồn trở nên vô hiệu, ví dụ như các con Protozoan oocysts, vài loại virus không màng bọc và các bào tử vi khuẩn.


Nước rửa tay khô so với rửa tay bằng xà phòng thì sao?

1 điểm hay của nước rửa tay khô đó là chúng ít gây ngứa da hơn.

Rửa tay bằng xà phòng và nước có khả năng rửa trôi nhiều loại virus/vi khuẩn hơn. Tuy nhiên rửa tay quá nhiều sẽ rửa trôi màng bảo vệ da (skin barrier) liên tục, gây khô da và tổn thương da, có khả năng tăng nguy cơ nhiễm bệnh.

Rửa tay bằng xà phòng vẫn là tốt nhất
Rửa tay bằng xà phòng trước khi phẫu thuật


WHO vẫn khuyến cáo chúng ta nên rửa tay bằng xà phòng với nước như là biện pháp tự bảo vệ tốt nhất. Trong những trường hợp không có nước và xà phòng, dung dịch rửa tay khô diệt khuẩn là biện pháp bảo vệ đáng tin cậy tiếp theo.


Cồn có bị lờn (nhờn) như kháng sinh hay không?

Hiện nay nghiên cứu cho thấy cồn không có dầu hiệu bị lờn. Bạn có thể yên tâm làm sạch tay bằng dung dịch này bất cứ khi nào cần thiết mà không phải lo bị giảm tác dụng.


Cách sử dụng dung dịch diệt khuẩn nhanh như thế nào cho đúng?

Lượng dùng và cách dùng là yếu tố rất quan trọng ảnh hưởng đến độ hiệu quả trong việc tiêu diệt vi khuẩn và virus. Để đạt hiệu quả tối đa, chúng ta cần khoảng 3ml dung dịch trên lòng bàn tay, sau đó xoa khắp bàn tay và kẽ tay.

3ml gel rửa tay khô chứa cồn sẽ có kích thước cỡ nửa đốt ngón tay cái

Nếu tay không còn ướt sau 20-25s, có thể là bạn đã sử dụng chưa đủ lượng dung dịch, hoặc dung dịch đó có tỉ lệ cồn/nước không phù hợp.

Với dạng nước lỏng và gel, bạn sử dụng lên lòng bàn tay để sát khuẩn trong khoảng 30s.

Với dạng xịt phun sương, bạn nên dùng để tiệt trùng, vệ sinh máy móc, thiết bị, bàn ghế và tay nắm cửa. Đây là những nơi ẩn chứa nhiều vi khuẩn, virus mà chúng ta thường không để ý.


Các loại nước rửa tay khô thông dụng ở Việt Nam:

Bạn có thể tìm thấy các loại nước rửa tay khô chuẩn y tế với các thương hiệu như: Asirub, Green Cross, Clincare. Tuy nhiên các loại này thường khá khô da do ít chứa các chất dưỡng ẩm.

Ngoài ra bạn cũng có thể tìm chọn các thương hiệu mỹ phẩm nổi tiếng khác như Bath&Body Works, Honest, The Body Shop…


Cảnh báo nguy hiểm:

- Dung dịch rửa tay diệt khuẩn chỉ được sử dụng để vệ sinh tay, không dùng cho các nhu cầu khác.

- Do chứa nhiều cồn, dung dịch này rất dễ bắt lửa. Bạn cần để tránh xa nguồn điện và nguồn lửa, nhiệt độ cao.

- Tránh xa tầm tay trẻ em, tránh để trẻ em nuốt phải, sẽ gây ngộ độc. Y Tế Mỹ nhận được tới 17000 cuộc gọi hàng năm về việc trẻ em lỡ nuốt dung dịch rửa tay khô diệt khuẩn.


Hướng dẫn cách pha nước rửa tay khô diệt khuẩn chứa cồn đơn giản:

Nếu không thể mua được dung dịch cồn diệt khuẩn pha sẵn, được sản xuất trong nhà máy đạt chuẩn GMP, bạn có thể tự pha tại nhà bằng cách mua cồn 90-96o tại hiệu thuốc hoặc cửa hàng hóa chất.

Công thức như sau:

Với cồn 96:  0.96 x (80ml cồn + 20ml nước) = dung dịch cồn 77%.

Với cồn 90:  0.90 x (80ml cồn + 20ml nước) = dung dịch cồn 72%.

Do cồn có trọng lượng riêng thấp hơn so với nước, do đó bạn nên tham khảo bảng tính sau để tự pha được lượng cồn theo chuẩn y khoa.

Nồng độ cồn theo trọng lượng (w/w)

Nồng độ cồn theo thể tích (v/v)

52.1% (w/w)

60.0% (v/v)

54.1% (w/w)

62.0% (v/v)

60.0% (w/w)

67.7% (v/v)

61.0% (w/w)

68.7% (v/v)

62.4% (w/w)

70.0% (v/v)

65.0% (w/w)

72.4% (v/v)

70.0% (w/w)

77.0% (v/v)

73.5% (w/w)

80.0% (v/v)

75.0% (w/w)

81.3% (v/v)

80.0% (w/w)

85.5% (v/v)

85.0% (w/w)

89.5% (v/v)

89.0% (w/w)

92.5% (v/v)

90.0% (w/w)

93.3% (v/v)

95.0% (w/w)

96.8% (v/v)

Bảng so sánh nồng độ cồn theo trọng lượng và thể tích

Nguồn: European Pharmacopoeia 7.0, 2011

 

TỔNG KẾT:

  • Dung dịch sát cồn sát khuẩn có thể tiêu diệt một số vi khuẩn, đặc biệt là các virus gây cúm như Influenza, nhưng không phải tất cả. Chưa có nghiên cứu cụ thể lên virus SARS-Cov-19

  • Nên rửa tay bằng xà phòng và nước khi có thể.

  • Dung dịch cồn sát khuẩn nên có từ 60% - 90% cồn. Tối ưu là từ 70-85% cồn.

  • Dung dịch nên chứa Glycerin, chiết xuất lô hội, chiết xuất hoa Cúc để giảm kích ứng và ngứa da, khô da.

  • Rửa tay bằng xà phòng gây khô da hơn là dùng dung dịch cồn sát khuẩn.

 

Chia sẻ ngay cho bạn bè để không mua phải nước rửa tay sát khuẩn kém chất lượng nhé các bạn.

Tài liệu tham khảo

  1. Ramasethu J. Prevention and treatment of neonatal nosocomial infections. Matern Health Neonatol Perinatol. 2017;3:5

  2. J Hosp Infect. 2002 Oct; 52 (2):141-7.

  3. Kramer A et al. 2002 Limited efficacy of alcohol-based hand gels. The Lancet 2002, 359: 1489-1490.

  4. Kampf G et al. 2013 Efficacy of hand rubs with a low alcohol concentration listed as effective by a national hospital hygiene society in Europe. Antimicrobial Resistance and Infection Control 2013, 2: 19.

  5. Kampf G et al. 2003 Comparison of two test methods for the determination of sufficient antimicrobial efficacy of three different alcohol-based hand rubs for hygienic hand disinfection. Journal of Hospital Infection 2003, 55 (3): 220-225.

  6. Suchomel M et al. 2012 Testing of the World Health Organization recommended formulations in their application as hygienic hand rubs and proposals for increased efficacy. Am J Infect Control 2012, 40 (4): 328-331.

  7. Kampf G et al. 2002 Spectrum of antimicrobial activity and user acceptability of the hand disinfectant agent Sterillium Gel. Journal of Hospital Infection 2002, 52(2):141-147.

Bình luận của bạn sẽ được duyệt trước khi đăng lên
bài viết liên quan

test table

Cúc La Mãlà một trong những dược liệu cổ xưa dành cho phái đẹp, đến nay vẫn được ứng dụng vào các sản phẩm làm...

Zakka Naturals Cleansing Oils on AMB Magazine

Zakka Naturals – Natural Cleansing Oils for Waterproof Make-Up RemovingPosted on June 7, 2015 by AMB Magazine in Beauty, Beauty Reviews, Hair & Beauty // 0 Commentsby MirandaZakka Naturals is well known for its...

Zakka Naturals on EyeShadowReview

Zakka Naturals – Aromatherapy and Skincare with efficiency in VietnamPosted by admin on June 3rd, 2015by JaneZakka Naturals sounds like Japanese works but in fact, it is a...